Yeni İskenderiyeliler


İskenderiyeli Yunanlıların esinlendikleri basit ama güçlü bir fikir vardı. Yazılmış bütün kitaplar, tarihler, en büyük edebi eserler, bütün tiyatro oyunları, zamanın bütün matematik ve bilimsel çalışmaları bir araya toplanmalı ve tek bir bina bünyesinde muhafaza edilmeli. Başka bir deyişle, insanoğlunun bütün bilgisini bir araya getirmek ve onu bilimin, sanatın, refah düzeyinin ve ekonominin geliştirilmesi yolunda kullanmak… İskenderiyeliler bu hedeflerini gerçekleştirmeye çok yaklaştılar. Tahminler bu medeniyetin en başarılı döneminde yarım milyon ciltten fazla kitabı topladığına işaret etmektedir.

eski iskenderiye kütüphanesi

Şüphesiz Aristo, Plato ve Sokrates gibi büyük düşünürlerin çalışmaları da bu kütüphanede yer alıyordu. Aynı zamanda Archimede sarmal biçimli su pompasını burada inşa etti, Eratosthenes dünyanın çapını burada ölçtü ve Euclid Geometrinin ilkelerini burada buldu. Yine Ptolemi, Almagest’i İskenderiye’de yazdı; bu eser 1500 yıl boyunca evrenin doğası üzerine yazılmış en etkili bilimsel kitap olma özelliğindedir. Bu sebeplerden ötürüdür ki İskenderiye’nin muhteşem kütüphanesi çoğu kişi tarafından dünyanın önde gelen ilk eğitim kurumu, hatta ilk üniversitesi ve modern bilimin doğduğu yer olarak görmektedir.

Kütüphanenin 5. Yüzyılda yağmalanması bilim ve sanat adına geriye dönüşün başlangıcı oldu. Kuruluşundan 500 yıl sonra dünyanın en büyük kütüphanesinde yağmadan geriye yalnızca bin kadar kitap kalmıştı. Bu gün sahip olduğu 42 milyon cilt kitapla New York Halk Kütüphanesi dünyanın en büyük kütüphanesi konumunda. Ancak 2000 yıl sonra dâhil dünyada çok az kütüphane İskenderiye Kütüphanesi’nin 2000 yıl önce sahip olduğu koleksiyondan fazla kitaba sahip. Üstelik bu, insan bilgisinin 5. Yüzyıla oranla çok daha fazla gelişmiş olduğu gerçeğine rağmen böyledir.

yeni iskenderiye kütüphanesiKaynak ve daha fazla resim için tıklayın.

Doğrusu, tarih boyunca hiç olmadığı kadar hızlı ve geniş bir bilgi ve kültür birikimine sahip olduğumuz için şanslıyız. Vired’ın kurucularından Kevin Kelly son dönemde verdiği bir röportajda insanların, 32 milyon kitap; 750 milyon makale ve yazı; 23 milyon şarkı; 500 milyon resim; 500 bin film, TV şovu ve kısa film; ve 100 milyon kamuya açık internet safhası ürettiği ve bu bilgi patlamasının son yarım yüzyılda gerçekleştiği bilgisini bizimle paylaşıyor. Buna her gün eklenen yeni bilgileri de göz önüne alırsak, insanın bilgi stoğu neredeyse her 5 yılda bir iki katına çıkmaktadır.

Yeni bir İskenderiyeli nesil sayesinde, yakın gelecekte, geçmişe ve geleceğe dair bu bilgi pınarı atalarımızın hayal bile edemeyeceği bir biçimde her kesin erişimine sunulacaktır. Google gibi şirketler ve Harvard, Oxford ve Stanford gibi itibar sahibi kurumların kütüphanecileri binlerce kitabı hızlı biçimce tarayıp onları küçük bilgi parçacıkları haline getirmektedirler. Her türden medyanın da katkısıyla birlikte bu dijitalleştirilmiş kitaplar evrensel bir bilgi ve uygarlık kültürü kütüphanesi haline getirilecektir. Bu yeni sanal İskenderiye Kütüphanesi meyvelerini vermeye başladığında internete bir ikinci el kitapçı hüviyeti kazandıracak biçimde iş birliğine, eğitime ve inovasyonlara yönelik paylaşıma dayalı bir ortak zemin oluşturacaktır.

Don Tapscott & Anthony D. Williams – VİKİNOMİ –  Yeni İskenderiyeliler (Sayfa 207-208)

“Yeni İskenderiyeliler” için 4 yorum

  1. Teşekkürler…

    Yazının başlığını ve özetini okuduğum zaman, ne bilim yeni bir bina felan inşa edeceklerini sandım.

    Sonra anladım ki bizde bu birikimin içindeyiz. Evet çok doğru. Aslında arama motorlarından ziyade internet bu kütüphaneyi oluşturuyor.

    Şaşılacak şey doğrusu!

  2. Hep merak etmişimdir Persepolis, İskenderiye kütüphaneleri yakılmasaydı, Cengiz Han, Haçlılar, Engizisyon binlerce kitabı ortadan kaldırmasaydı şu an Dünya nasıl bir yer olurdu diye.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir