Hızla Yayılan Bilginin Önemi!

Geçtiğimiz hafta “Bilginin Yayılımı ve Sosyal Medya” başlığı ile günümüzde bilginin ne kadar hızlı yayıldığına değinmiştim. Bu hafta bu kadar hızlı yayılan bilginin önemine değinmek istiyorum.

İnternet sektörü adına, sadece tüketen toplum yapısında üreten topluma geçiş yaptığımızdan beri sadece önümüze sunulanları tüketmekle kalmıyor, üzerine bir şeyler katıyor, geliştiriyor, bazen sıfırdan bilgi üretiyoruz.

Bu kadar bilgi üretilirken insanlar bunun ne kadarına ulaşabiliyor, ulaşanlar bunu ne kadar verimli kullanabiliyor hiç düşünmüyorduk. Bu nedenle daha önce üretim yapılmayan internet dünyasında bir bilgi çöplüğü oluşmaya başladı. Kullanıcılar aradıklarına eskisi kadar kolay ve hızlı ulaşamamaya başladı çünkü arama motorları bile bu çöplükte temiz sonuçlar vermekte yetersiz kalıyordu. Kullanıcılar tam olarak ne aradığını ve nasıl araması gerektiğini bilmediği için kaybolup gidiyordu.

Tam bu sırada uzum zamandır konuşulan fakat kimsenin pek bir anlam veremediği Semantik Web (Web 3.0) konusu daha çok konuşulmaya başladı. Kullanıcıları uğraştırmadan datayı daha anlamlı hale getirmek gerekiyordu çünkü datayı artık kullanıcılar değil bilgisayarlar okuyacaktı. Bilgisayarların okuyup anlamlandırabildiği bu datayı da kullanıcılar sadece ilişki kurarak sonuçlandıracaktı.

Çok basit bir örnek ile netleştirecek olursam; Youtube profilinizde en çok beğendiğiniz videolar genel olarak yüzme videolarından oluşuyorsa siz hesabınıza giriş yaptığınız zaman ilginizi çekecek yüzme videoları önerileri ile karşılaşırsınız, reklam alanlarında da yine yüzme sporu odaklı reklamlar gösterilir. Bu sayede siz tekrar yüzme odaklı video aramak zorunda kalmazsınız ve reklamlar da ilgi alanınıza yönelik olduğu için siz uğraşmadan size almak isteyeceğiniz şeyleri göstermiş olur.

Yani şunu çok rahatlıkla söyleyebiliriz: Bilgi eskisi kadar değerli değil çünkü ortalıkta çok fazla bilgi var ve herkes sahip olabiliyor. Asıl değerli olan, sahip olduğunuz bu bilgiler arasında ilişki kurabilmek ve daha anlamlı hale getirebilmektir.

Artık; Bilgi = Veri = Para değildir, çünkü herkeste olan şey değerli değildir.

Şimdi ise; Bilgi = Veri < Anlamlı (İlişkilendirilmiş) Veri = Para diye düşünüyorum. Ya siz?

Oyunlarda Verilerin Tutulması – Anlamlı Web

İnternet dünyası derinleştikçe elimizde devasa veriler birikmeye başladı. Eskiden olduğu gibi veri toplamak temel amaç olmaktan çıkmış durumda. Temel amaç, bu veriyi işleyebilmek. O kadar çok veri bulunuyor ki bunu işleyemeyenler için yükten başka bir şey olmayacak. Yani, artık herkeste veri var, asıl olarak kazananlar ise bu verileri anlamlandırıp işleyebilenler olacaktır.

Şu anda Facebook’un en büyük gücü elindeki veriler. Bildiğiniz gibi tüm Facebook kullanıcılarının, özel bilgilerinden tutun internet üzerindeki yaşam tarzına kadar her şey veritabanlarında kayıtlı. İşte bu veriyi şu anda kullandığından daha iyi kullanabilirse yani semantik bir yapıda kullanabilirse o zaman asıl patlamasını yapmış olur. (Böyle bir dönemi (Semantik Web) Facebook tam anlamıyla getirebilirse internet dünyasını da yerinden oynatabilecek büyüklükte bir güce (Şimdikinden çok çok daha fazla!) sahip olur. )

Son zamanların güzel gelişmelerinden biri de oyunların da artık daha fazla veri depolayabiliyor olması. Artık sadece bir kaç sayı değil, oyunda yapılan her harekete göre rakam verebilir bir yapı var. Bu yapıyı daha iyi anlayabilmek için Call Of Duty: Black Ops oyununda bazı rakamları paylaşmak istiyorum.

138 Milyar – Oyunda 4 haftada ateş edilme sayısı.
561 Milyon – Kafaya isabet ettirilen ateş sayısı.
828.118 Everest – Oyuncuların toplamda düştükleri yüksekliğe eşdeğer yükseklik.
527.936 Ton – Oyunda atılan el bombalarının ağırlığı.
65 Milyon Ölüm – Oyuncuların kendi kendini yanlışlıkla öldürme sayısı.
8.000 Yıl – Tüm oyuncuların oyun başında geçirdikleri zaman.

Bu rakamlar nerelerde nasıl kullanılır bilinmez ama artık veri toplama konusunda bu kadar gelişme yaşandığına göre bu verilerin anlamlandırılıp kullanılması da yakındır.

Tüm bu gelişmeler internet kullanıcılarının işine yarayacak ve onların interneti daha özel kullanabilmelerine katkıda bulunacak. Bu nedenle tüm bu gelişmeleri zevkle takip etmeye devam edeceğiz.

Facebook Beni Heyecanlandırıyor!

Facebook konusunda bitmek bilemeyen “gizlilik” tartışmaları bir yana özellikle kişisel bilgilerimizi doldururken bizlerden istediği ilgi alanımıza yönelik etiketler üzerinde yapılan değişiklikler Facebook’a olan hayranlığımı bir derece daha arttırdı.

Facebook’da daha önceleri sadece etiketler ile kendimi tanıttığım bir “Bilgiler” sayfasına sahiptim. Tabi ayrıca eklediğim iletişim bilgilerini saymazsak, dışarıdan profilime bakan biri sadece o etiketlere bakarak benim hakkımda az çok bilgi sahibi olabiliyordu. Son yapılan değişiklikler ile (bir kaç hafta önce) profil bilgilerimi güncelledikten sonra daha önce eklediğim o etiketlerin (İlgi alanı, sevdiğin müzikler, izlediğim programlar gibi…) her biri birer sayfa haline dönüştü.

Örneğin, sevdiğim aktiviteler bölümüne “Fotoğraf çekmek” şeklinde bir etiket girmiştim. Bu etiket sayfa haline dönüşünce profilinde bu etiketin bulunduğu herkes o sayfanın hayranı oldu. O sayfaya tıkladığımda şöyle bir açıklama yer alıyor:

Amacımız bu Topluluk Sayfası’nı bu konudaki paylaşılan en iyi bilgi koleksiyonu yapmak.Fotoğraf çekmek konusuna sen de ilgi duyuyorsan, kaydol ve yardımına hazır olduğumuzda sana haber verelim. İlgili bir Wikipedia makalesi veya Resmi Site önererek başlamamıza yardımcı olabilirsin.

Yani o etikete sahip kişiler bir arada toplanmış oluyor, bununla da kalmayıp o kişilerin beraber birnevi Fotoğraf çekmek konulu Wiki sayfası oluşturması sağlanıyor. (En azından amacın o olduğunu düşünüyorum.) Bu düzenleme üzerine Facebook için bir çok teori üretilebilir. (:

Yani Facebook bu basit değişiklik ile ilgi alanları benzer olan kullanıcıları otomatik olarak bir araya getirmiş oldu, bununla da kalmayıp ortak bir sayfa geliştirmelerini teşvik ediyor. (Henüz “kaydol” dediğimiz zaman bir değişim olmuyor, Facebook o konuda yeni bir şeyler düşünüyor sanırım) Böylece kullanıcılar arasında ki ilişki artacak, etkileşim ve paylaşım artacak. Tüm bunlar da Facebook’un insan ilişkileri üzerine devasa bir kral olmasını sağlayacak, şu anda Google’nin arama ilişkisi üzerine bir kral olduğu gibi.

Web 3.0 diye adlandırılan Semantik Web internetin daha fazla ilişkili ve anlamlı olmasını sağlayan bir yapı diyebilirim. Google arama motoru üzerinde bu olayı gerçekleştirirken Facebook’un da insan ilişkileri üzerine bu olayı gerçekleştirdiğini düşünüyorum. Yani dışarıdan bakıldığı zaman klasik bir arkadaşlık ve paylaşım sitesi konumunda görünen (!) Facebook aslında bundan çok daha fazlası ve daha fazlasını oluşturmaya devam edecek.

Tüm bu söylediklerim basit bir değişiklik üzerineydi fakat bunları diğer Facebook değişimleri ile (Bildiğimiz veya bilmediğimiz değişiklikler) birleştirdiğimizde aslında arka planda neler döndüğünü biraz daha anlayabiliyoruz.

Şimdi tüm bu ilişkilerin geliştirilebilmesi, yani insanlar üzerinde ki ilişkileri düzenleyen, kolaylaştırmayı sağlayan bir anlamlı ağ olurturulabilmesi için kişisel bilgilerin gizli olması Facebook’un ne kadar işine gelebilir?

Facebook anlamlı bir ağ (Web 3.0) oluşturabilmek için gizlilik ilkelerini ne kadar kapalı bir yapıda tutabilir ki?

Yani demek istediğim Facebook’un altından kalkamadığı bu gizlilik konusunun temelinde yatan neden semantik bir yapı oluşturma isteğidir.

Bundan böyle sadece arkadaşlarımız bizi ilgilendirmeyecek…

Not: Facebook’un sayfalara eklenebilen “beğen” butonu da aynı konu ile ilgili bir olay fakat ayrı bir yerde incelemek lazım. Fırsat bulursam onu da yazacağım. (: Keyifli bloglamalar…